Le riz, de la plantation à la récolte: Miroir de la vie des Malgaches ? (Dr Mamitiana Claris Hubert)

Mpanoratra Dr Mamitiana Claris Hubert
Nampiditra hery
Nitsidika 236
Mpanoratra Dr Mamitiana Claris Hubert
Dr MAMITIANA Claris Hubert, Maître de Conférences, Mention Philosophie. Cet article a été présenté dans le cadre des trois journées de célébration du Mois de la langue malgache, organisées en collaboration avec l’Université de Toliara et le Département de langue malgache, en 2023. Université de Toliara.
Pejy 33

Le riz nourrit le corps, mais la réflexion sur le riz peut également nourrir l'esprit. Elle nous permet de mieux comprendre certains aspects de notre culture et, surtout, de nous interroger sur la société que nous voulons construire.

La question essentielle demeure alors ouverte : si le riz doit traverser de nombreuses transformations pour nous nourrir, devons-nous nécessairement traverser la souffrance pour nous accomplir, ou pouvons-nous apprendre à grandir dans des conditions qui respectent davantage notre liberté et notre dignité ?

C'est peut-être dans cette interrogation, plus encore que dans la métaphore elle-même, que réside toute la portée philosophique de notre réflexion.

Satria ny vary tsy mamitaka. 

POÈME

Mpamboly iray, tantsaha, mitety ny tahalaka,
Ndeha hamonjy akany fa reraka sy valaka,
Milanja ny angady ; manontany tena, mijery ireto vary :
Raha tsy vokatra eto ity dia ho avy ny mosary !

Naronjony ny angady, natsatony amin'ny tany,
Nipetraka izy, nitorovoka no sady nanontany :
Hono re Ravary, fa maninona ianao no tsy azoko ajanona ?
Fa maninona ianao no tsy maintsy foto-kanina ?

Ny saha manontolo nangina te hihaino ny hevitry ny vary.
Fa nangaina, tsisy valiny. Vary tsy miteny ve afaka hamaly ?

Ny tso-drivotra malefaka no nandrava fahanginana,
Toa te hilaza fa ny vary te hamaly fa mitady fandalinana.

Tonga saina ilay tantsaha, nanjohy indray ny diany
Fa ao anatiny ao misy valin-teny tsy azo idovirany
Tsy ny vary no namaly fa ny fiainany no tokony hodinihany
Entiny hanatsara sy handavorary izay mba faniriny.

Fa ny Malagasy tsy maniry harena be mihoa-mpampana
Fa ampy azy foana ny fotsim-bary kely atokony ao ampatana
Mety aminy ny hoe vary no fototry ny haniny,
Na dia tsy heveriny fa ny vary no tena andriamaniny.

Raha ny malagasy no tsy mihinam-bary,
Dia maty izy izay ; na velona aza « velo tsy manjary ».

236

Hametraka hevitra

Midira aloha
© Eugene Heriniaina - serasera.org 1999 - 2026 - page load 0.0134