...HELOHY...(tohiny 1 ) (MAZ RAMANA)

(suite) NY VEHIVAVY SY NY LANJANY ( Valeur d'une femme)

Nifindra monina tany ambanivohitra amoron-dranomasina be trondro izy. Tany no nifanenan’izy sy i Dada. Tany Ankalalibe… any ambadik’i Belo Tsiribihina. Heeee, ilay Dadako nahantra!
i Dada Naivo, mpanarato.
Izany lehilahy izany no anisan’ny voalohany nampanamboatra harato an’arivony metatra, mba hahazoana trondro faran’izay betsaka indrindra avy any an-dranomasina. Niara-niasa tamin’ny mpanarato betsaka izy, fa ny ankabeazan’ireo dia rahalahiny sy zanak’havany, nalainy niakatra avy any ambanivohitr’i Malalalondo sy Mandiavato, olona azony nobaikoina sy noheveriny ho natokisany tanteraka.
Rehefa azo ny trondro dia ireny ihany no zaraina amin’izy rehetra, toy ny karama na valin-kasasarana amin’ny fiaraha-miasa teo. Ary izay tsy lafo teo Morondava ville tamin’izany andro izany dia nasaly (natapy andro, navadika ho trondro maina), nafatratra anaty gony, dia nentina nody tany Antananarivo, ho an’ny mpiantoka eny Anosibe. Efa nananan’i Dada avokoa ny fifandraisana rehetra : ny mpivarotra mpandray trondro isaky ny mampiakatra, ny kamiao mpitatitra ny entany rehefa maina izy, hatramin’ny zandary mpanakan-dalana aza.
Tsy nahita fianarana firy i Dada, fa olona taitaitra, maila-tsaina sy feno herijika hatramin’ny fahatanorany. Lazan’ny olona avy any aminay, indrindra ireo izay tia miresaka sy mitsikera : “Fetsy loatra! Mahay mitady vola”, na dia betsaka aza izahay avy any tsy nahita fianarana!” Fa raha ny tena marina kokoa dia izao : feno fikirizana tafahoatra, sahisahy tsy mihemotra. Indraindray tsy mahalala izay hahafaty, fa ny fo sy ny rà mikoriana avy any mihitsy angamba no toy izany — fo mafy, tsy mba mora kivy.

Fa mbola i Dada Naivo ihany koa, araka ny fitantarany, no isan’ny nanangana an’Ankalalibe. Izay no nahatonga azy ho sakaiza akaikin’Ingahibe… mpitaiza olona, rangahy be hery sy natahorana fatratra teo an-tanàna. Mpamatsy ody ratsy ho an’ireo dahalo mpangalatra omby isan’antokony io rangahy io, ary halan’ny olona, nefa najaina amin’ny tahotra.
Fa rehefa saika safotry ny rano nandritra ny siklaonina Ankalalibe indray taona, mbola mpivady izy sy i Mama tamin’izany ary nitoe-jaza ahy indrindra, dia niara-nisalahy namonjy voina ny mponina izy roa lahy lehibe ireo. Nandrindra sy nibaiko ny tanora tamin’izay tokony hataon’ny tsirairay, mba hahafahana nampita ny mponina rehetra namonjy nosy kely iray.
Mbola nila fanarenana sy fanajariana be io nosy kely io, ka na rehefa nilamindamina aza ny rano taty aoriana dia nanjary tamana teo ny olona, fa tsy niverina intsony namonjy ny fonenany taloha. Dia i Dada Naivo no nametaka ny anarany hoe : Tsarahonenana Ankalalibe.
Nitondra vintana hono, satria nandritra ny krizy — tsy nisy na hanin-ko hanina ny olona — teo ampitazanana ny fiakaran’ny rano, tao anaty famoizam-po sy niandry an’Andriamanitra sisa, dia nigorodana avy any anaty havoana, nanaraka ny riaka, kisoa amam-borona amam-polony sy entana vitsivitsy fampiasa andavanandro. Izany no nampihiratra indray ny mason’ny olona sy nampifoha tampoka ny finiavany efa saika maty.
Nekena ho fitahiana avy any ambony izany, na dia fantatra ihany aza fa fananan’olona nofaohon’ny siklaonina avy any amin’ny tanàna ambony ireny.

Tsy nety nifanadino izy roa lahy, eny na izahay zanany aza, nanomboka teo, satria sedram-piainana mafy sy niankina aman’aina izany. Mbola io Ingahy be io ihany koa mantsy no nahalala izay fombafomba tokony hatao fony niraikitra tampoka tao anaty honahona miafina anaty rano i Mama, nandritra io vanim-potoana io ihany. Nihitsoka tao izy, niaraka tamin’ny kibo henim-bolana, nandritra ny adiny efatra.
Mbola nampahatsiahiviny ahy foana iny tantara iny talohan’ny nahafatesany, isaky ny namangy azy tany amin’ny hopitaly aho :
“Inty ilay nahitako ny tsy fahita ity”, hoy izy sady mitsiky rehefa miditra ny varavarana aho. (voir Page 2)